نقش والدین در تربیت دینی فرزندان

تربیت دینی چیست؟

تربیت دینی مجموعه اعمال هدفدار به منظور آموزش آموزه های دینی به افراد دیگر است به گونه ای که آن افراد به آن آموزه ها پایبند و معتقد باشند. «اول معلّمی که درس زندگی به کودک می‌آموزد و در دل پاک او نقش‌های خوب و بد ترسیم می‌کند، پدر و مادر است»وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَیْه ابوسعید خدری می‌گوید وقتی آیه ۱۳۲ سورة طه نازل شد، رسول گرامی اسلام تا نُه ماه وقت نماز، به درب خانه فاطمهƒ و علی(ع) می‌آمد و می‌فرمود: «الصلاة یرحمکم الله».۵۶

مهمترین دغدغه در تربیت دینی چیست؟

نکته اول:

ما باید زبان کودک نوجوان و جوان را بفهمیم ما زبان آن ها را نمی فهمیم. نوع برخورد ما با آن ها برخورد درستی نیست و آن چه به عنوان دین به آن ها می دهیم در واقع تحکم است. ما جوان را نمی شناسیم و به مخاطب توجه نمی کنیم دغدغه اصلی درباره مسائل دینی مخاطب شناسی است. در بحث اطلاع رسانی هر ارتباطی ۴ جزء دارد؛ یک جزء پیام است که باید منتقل شود جزء دوم کسی است که باید پیام را برساند و سوم کسی است که پیام را می گیرد و چهارمین عنصر واکنش و بازخوردی است که ما باید بدانیم آیا این پیام تاثیرگذار است یا خیر. مشکلی که ما داریم این است که پیامگیر را نمی شناسیم وهمچنین این نکته را توجه نمیکنیم که چون سرکار با کودک فتاد هم زبان کودکی باید گشاد

نکته دوم:

بر اساس نظر شرع مقدس اسلام، کودکان تا به سن بلوغ نرسند، تکلیفی متوجه آنان نیستانجام تکالیف دینی را نباید تا زمان بلوغ به تأخیر انداخت؛ بلکه باید اُنس و عادت لازم را پیشاپیش در آنها به وجود آورد تا در زمان بلوغ مشکلی از این نظر به وجود نیاید. خانواده‌هایی که از فرصت دوران کودکی برای این منظور استفاده نمی‌کنند، در دوران بلوغ و نوجوانی معمولاً با مشکلات جدّی روبه‌رو می‌شوند؛ زیرا کسی که انجام تکالیف دینی را تا مرحلة نوجوانی یا جوانی و بزرگ‌سالی به تأخیر انداخته است، هر چند معتقد به موازین دینی باشد، به علّت نبود ممارست عملی و آمادگی روحی، معمولاً نمی‌تواند به راحتی به احکام دینی عمل کند.

قدم اول در تربیت دینی:

اگر بخواهیم فرزندانی داشته باشیم که در بعد دینی و معنوی به رشد و کمال برسند باید قبل از تولد سراغ تربیت انها برویم.بعضی از روایات وجود اخلاق خوب در انسان را نتیجه تولد او از والدین کریم می داند

بنابر این قدم اول انتخاب همسر مناسب است برای ازدواج بایدکسی را انتخاب کرد که از ویژگیهای ژنتیکی خوبی برخوردار باشد یا دست کم ویژگیهای بدی نداشته باشد تا در فرزندان اثر سوء نگذارد پیامبر عزیز اسلام می فرماید:با خانواده خوب وشایسته وصلت کنید چون خون اثر دارد در زیارتنامه ائمه(ع)یکی از نشانه های ایشان را ولادت ازوالدین شریف و کریم بیان می کنند اشهد انک کنت تورا فی الاصلاب الشامخه نالارحام المطهره

قدم  دوم:

ازدواج بر اساس رعایت آداب اسلامی صورت گیرد که در تربیت کودک اثر بسیاری را دارد.تربیت خود مادردرتربیت دینی کودک تاثیر زیادی دارد اگر مادر جهان بینی اخلاقی و دینی قوی داشته باشد بیشترین تاثیر را بر فرزند خواهد گذاشت

نکته سوم:

تاثیر غذای والدین بر جنین است پیامبر در دستوراتش به یکی از یاران فرمودند:غذای حرام نخور،لباس حرام نپوش ومعصیت خدا را نکن.این دلالت دارد که اگر والدین از حرام پرهیز نکنند تربیت فرزند ناصحیح خواهد بود

نکته چهارم:

که باید به آن توجه کنیم شیر مادراست شما به داستا حضرت موسی (ع) توجه کنید که از هیچ زنی شیر نخورد جز مادرش، طهارت جسم و روح که با وضو حاصل می‌شود، تأثیر روانی در روحیة مادر و کودک دارد. اگر مادر هنگام شیردادن با وضو باشد، باعث استراحت و آزادسازی روح کودک و رابطة معنوی او با خدا می‌شود».۳۵

از مادر شیخ مرتضی انصاری پرسیدند:

فرزندت چگونه به درجات عالی تقوا و عبادت رسیده؟ پاسخ داد: من در انتظار آن بودم که فرزندم ترقّی بیشتری داشته باشند؛ زیرا در هنگام شیرخوارگی‌اش به او شیر نمی‌دادم، مگر اینکه با وضو بودم؛ حتی در شب‌های سرد زمستان هم بدون وضو او را شیر ندادم.۳۶

در مورد آیت‌الله شیخ جعفر شوشتری نیز نقل شده است:

از مادرش پرسیدند به داشتن چنین فرزندی دلخوشی؟ گفت: نه! گفتند: چرا؟ گفت: در مدت دو سال من برای یک‌بار هم او را بدون وضو و طهارت شیر ندادم و در آغوش نگرفتم. آرزویم این بود که او همچون جعفر صادق(ع) شود، ولی جعفر شوشتری شد.۳۷

نکته پنجم:

هر کودک موقع تولدفطرتا یکتا پرست به دنیا می آید و این والدین هستنداورا در مسیر پاک فطرت قرار می دهند یا دور میکنند برای تربیت الگوهای مختلفی ارائه شده اما الگوی مورد قبول اسلام الگوئی است مبتنی برمحبت،قاطعیت و کرامت است و هیچ کدام هم فدای دیگری نمیشود رعایت این الگو فرزند را در مسیر تربیت صحیح قرار می دهد لذا پیامبرعزیز تحول و رشد کودک را به سه دوره تقسیم می کند

هفت سال اول دوره سیادت و آقایی:با مهربانی و عطوفت با او برخورد شود و در مقابل برخوردهای او صبر و حوصله به خرج دهیم.

هفت سال دوم دوره قاطعیت و سخت گیری کودک باید مطیع باشدو تابع محض والدینو آنچه از او خواسته شود انجام دهد

هفت سال سوم دوره وزارت و همکار بودن کودک با والدین ودوره تثبیت دو دوره قبل رفتار والدین هم با او کریمانه و محترمانه باشد

دوره اول بسیار مهم است هم دوره آقایی است و هم دوره بازی بطوری که غذا خوردن هم برای او بازی می شود،بازی مهمترین قسمت زندگی اوست حضرت یعقوب فقط برای بازی یوسف را از خودش جدا کرد

تربیت دینی باید به تناسب سن و بیشترین اثر گذاری در دوره اول است.زیرا احساس مذهبی در حدود چهار سالگی بروز می کندکنجکاوی کودک درباره خدا و آفرینش از همین جا آغاز می شود لذا خوب است کودک را با طبیعت آشنا کنیم بعد به او بگوئیم خدای مهربان این طبیعت را خلق کرده میبینیم که امام باقر(ع) هم می فرمایند از سه سالگی لا اله الا الله را به کودکان بیاموزیدو در چهار سالگی با نبوت آشنا کنید ودر هفت سالگی با وضو و نماز آشنا کنید

نکته ششم

دین داری در پرتو رفتار های اخلاقی شکل می گیرد خداوند به پیامبر می فرماید اخلاق خوب تو مردم را کنار تو جمع کرد یعنی بهترین اثر گذاری در فرزند اخلاق نیک است اگر کودک والدین دین دار دارد اما عبوس واخمو و بد اخلاق بطور قطع تربیت دینی آنها را قبول نمی کند

نکته هفتم

علاقه دینی را باید تحریک کنیم تا رویکرد دینی داشته باشند  یعنی وقتی کودک حرف والدین را به جان و دل میخرد که شاهد عملکرد شیرین اخلاقی و دین محور والدین باشد اگر به بچه گفتید  ده شب مسواک بزن تورا به پارک می برم و به قولت عمل نکردی حرفهای تو برای او بی ارزش می شود ولی اگر به قولت عمل کردی و به اوفهماندی خوش قول نتیجه دینداری است و دین برای وفای به عهد حتی به کودک ارزش قائل هست  در تربیت دینی او یک گام برداشتی

نکته هشتم

عبادت را در ذائقه فرزندمان شیرین جلوه بدهیم وقتی والدین برای نماز اول وقت با بهترین لباس وضوی مناسب سجاده خوب وطمانیه آماده می شود تاثیر مثبت دارد و اگر عکس آن شود نماز امری کسالت آور خواهد بود

نکته نهم فرزندانتان را متذکر خدا قرار دهید و این به معنی تسبیح دادن به دست فرزند نیست، بلکه باید بستر خانواده بستر ذکر و یاد خدا باشد و یاد خدا به طوری در آن خانه قوی باشد که کسی جرأت گناه نداشته باشد«در خانه‌هایی که دینداری پررنگ می‌شود شهدایی همچون شهدای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس تربیت می‌شوند»

نکته نهم

بچه‌هایتان را با خودتان به مجالس عزای سیدالشهدا(ع) ببرید که معنویت آن مجالس فرزندانتان را جذب می‌کند چرا که این محفل تردد ملائکه است و بدون شک در تربیت دینی آنها موثر خواهد بود

نکته دهم

کلید تربیت یک کلمه است و آن اینکه با فرزندانتان رفیق شوید و نگذارید قبل از شما کسان دیگری با آنها رفیق شوند.**********************

/ 0 نظر / 18 بازدید